1. Nguồn cội theo dòng lịch sử G
Giáo phận Phú Cường • 12/7/2026
LƯỢC SỬ GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
TRONG DÒNG THỜI GIAN 60 NĂM THÀNH LẬP VÀ PHÁT TRIỂN
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Trong niềm vui chung của cả Hội Thánh cử hành Năm Thánh
“NHỮNG NGƯỜI HÀNH HƯƠNG CỦA HY VỌNG” Giáo phận Phú Cường chọn ngày 14.10.2025, vừa để long trọng mừng kỷ niệm 60 năm (1965-2025) thành lập.
I. TIẾN TRÌNH THÀNH LẬP
1. Nguồn cội theo dòng lịch sử G
đây đã khai hoang, lập nghiệp, mưu tìm sự bình an để sinh sống và sống niềm tin tôn giáo của mình. Mãi một thế kỷ sau, đến tháng 7.1789, Đức Cha Pigneau de Béhaine (Đức cha Bá Đa Lộc), đã dời Chủng viện Chantaboun–Thái Lan về Lái Thiêu (Chủng viện này do Đức Cha Lambert de la Motte cai quản Đàng Trong vận động vua Thái Lan cho mở từ năm 1667). Lúc đó Chủng viện Lái Thiêu có chừng 40 chủng sinh do linh mục thừa sai Boisserand làm Giám đốc.
iáo phận Phú Cường từ xa xưa, khởi đi từ giáo xứ Lái Thiêu, chiếc nôi truyền giáo của giáo phận Đàng Trong . Ngày 26.11.1744, Đức Cha Hilariô Costa Hy, lúc đó đang làm Giám mục giáo phận Đàng Ngoài, nhận bài sai và vâng lời Đức Thánh Cha Bênêdictô XIV, làm Khâm Sứ Toà Thánh kinh lý Đàng Trong, Chăm và Campuchia.
Trong những biên bản của mười phiên họp do Đức Cha Hilariô Costa Hy triệu tập trong lúc kinh lý Đàng Trong, do Cha Adrien Launay làm thư ký, ghi lại: “Tại Lái Thiu (Lái Thiêu), năm 1747 có 400 tín hữu”. Thời gian đó, tại Lái Thiêu có ít nhất hai nhóm thừa sai truyền giáo là các linh mục dòng Tên và dòng Phanxicô.
Hơn 30 năm sau khi có Chủng viện Lái Thiêu, vào năm 1821, linh mục Jean Louis Tabert Từ được bổ nhiệm làm cha sở Lái Thiêu. Sáu năm sau, 1827, cha Từ được bổ nhiệm làm Giám mục. Đến tháng 6.1830, sau khi được tấn phong Giám mục từ Thái lan trở về, Đức Cha đã đặt Tòa Giám mục tại Lái Thiêu. Sau khi Đức Thánh Cha Grêgôriô XVI quyết định chia đôi giáo phận Đàng Trong ngày 2.3.1844, thành hai giáo phận Tây và Đông Đàng Trong, thì vùng đất Phú Cường ngày nay thuộc giáo phận Tây Đàng Trong, đã có nhiều giáo xứ như: Lái Thiêu, Bố Mua, Búng, Tha La, Brơlam…
Người ta cho rằng, vì các cuộc bắt đạo tàn khốc đau thương trong suốt nửa thế kỷ (1617-1665) của triều đình nhà Nguyễn, các tín hữu đã tìm đến vùng đất Lái Thiêu hoang vu này để bảo toàn đức tin. Các tín hữu Công giáo tại
2. Thành hình trong thời gian
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Ngày 3.12.1924, các giáo phận tại Việt Nam được đổi tên theo tên của đơn vị hành chính, nơi đặt tòa giám mục. Giáo phận Tây Đàng Trong được đổi thành giáo phận Sài Gòn.
Đồng thời Đức Thánh Cha bổ nhiệm linh mục Giuse Phạm Văn Thiên, Giám Đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn làm Giám mục chánh toà tiên khởi giáo phận Phú Cường. Bày tỏ tâm tình phụ tử và tín nhiệm với Đức tân Giám mục Phú Cường, Đức Thánh Cha viết: “… Sau khi tham khảo cùng Thánh Bộ Truyền Giáo và thỉnh ý người Anh Em đáng kính Angelo Pal mas, Tổng Giám mục hiệu tòa Vibiana, Khâm sứ Tòa Thánh tại Việt Nam và Cao Miên, ta đặt và bổ nhiệm hiền tử làm Giám mục cai quản giáo phận Phú Cường với mọi quyền hành và trách nhiệm của Giám mục Chánh tòa…”.
Giáo phận Sài Gòn ngày càng phát triển vững mạnh và đông đảo, vì thế, ngày 14.10.1965, Đức Thánh Cha Phaolô VI ban hành trọng sắc “In animo nostro” (Trong Lòng Ta), quyết định thành lập giáo phận Phú Cường : “… Khi Thánh Bộ Truyền Giáo có chương trình thành lập giáo phận mới tại Việt Nam, lập tức, ta thỉnh ý những vị liên hệ, và hôm nay, do quyền tối cao, ta quyết định và truyền những điều sau: Những tỉnh dân sự, quen gọi là Phước Thành, Bình Dương, Tây Ninh và Bình Long, nay được tách rời khỏi Tổng giáo phận Sài Gòn, để thành lập giáo phận mới, và đặt tên là giáo phận Phú Cường…”.
Theo thống kê năm 1938, trên phần đất của giáo phận Phú Cường lúc đó, số tín hữu ít ỏi. Tỉnh Tây Ninh có 3 địa sở, 6 giáo họ, 4.300 giáo dân; Bình Dương có 8 địa sở, 21 giáo họ, 9.499 giáo dân; Bình Phước và huyện Củ Chi chưa có sự hiện diện của người Công giáo.
Năm 1966, Tòa giám mục tiến hành thống kê thực tế, số liệu chính thức được ghi nhận: số giáo dân là 51.488 người trên tổng số dân cư là 715.000 người (chiếm 7,2%); số linh mục là 43 vị; 6 giáo hạt: Phú Cường, Tha La, Tây Ninh, Lạc An, Bình Long, Phước Thành; 36 họ đạo có cha sở hiện diện và 106 nhà thờ lớn nhỏ.
Nhận sứ vụ giám mục giáo phận Phú Cường, Đức Cha Giuse Phạm Văn Thiên đã tổ chức sinh hoạt giáo phận theo tinh thần và đường hướng Công Đồng Vaticanô II nhằm nâng cao đời sống đức tin đạo đức của tín hữu. Về cơ sở vật chất, Đức Cha đã xây dựng Tiểu Chủng viện ở Gò Cầy và Trung Tâm Bác ái ở Lái Thiêu (1967); trường thánh Giuse Thủ Dầu Một (1968); tiếp nhận dòng Con Đức Mẹ từ Nam Vang – Campuchia về và thiết lập các cơ sở (1970); thành lập đệ tử viện Truyền giáo cho công cuộc truyền giáo (1972), nay là tu viện Lời Chúa; xây dựng tòa Giám mục (1974).
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Đến năm 1974, giáo phận Phú Cường có 50.494 giáo dân trên tổng số 887.056 người trong 49 giáo xứ; họ đạo và 58 linh mục; 30 đại chủng sinh; 35 nam tu sĩ; 171 nữ tu; 50 trường trung – tiểu học; 13 cơ sở từ thiện bác ái.
Giáo phận Phú Cường được thành lập giữa lúc chiến tranh đang hoành hành dữ dội. Từ ngày thành lập đến năm 1975, giáo phận nằm trong những vùng chiến khu trọng điểm nổi tiếng luôn xảy ra nhiều chiến trận ác liệt như: chiến khu Đ, Dương Minh Châu, vùng Tam Giác Sắt, địa đạo Củ Chi hoặc trận chiến Bình Long đỏ lửa... Tình hình quá bất ổn như thế, các xứ đạo và hoạt động tôn giáo bị xáo động rất lớn. Con số giáo dân cứ giảm dần. Có giáo xứ hay giáo họ đã không còn tên trong danh sách.
Đức cha Giuse
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
PHẠM VĂN THIÊN
(Giám mục tiên khởi 1966 – 1993) sinh ngày: 2.5.1906, thụ phong linh mục: 17.3.1934. Trong khi đang giữ chức vụ Giám Đốc Đại Chủng viện thánh Giuse Sài Gòn, ngài được gọi làm Giám mục giáo phận Phú Cường. Ngài thụ phong Giám mục: 6.1.1966. Khẩu hiệu Giám mục của ngài là: ƠN CHÚA Ở CÙNG TÔI. Ngài chính thức nhận giáo phận Phú Cường: 12.1.1966, được chấp thuận nghỉ hưu: 10.5.1993 sau 28 năm cai quản giáo phận. Ngài qua đời tại tòa Giám mục Phú Cường: 15.2.1997
Giáo phận Phú Cường
đã có 5 Giám mục cai quản
Đức cha Giacôbê
HUỲNH VĂN CỦA
(Giám mục phó: 1976 – 1979) sinh ngày: 1.11.1915, thụ phong linh mục: 20.9.1941, thụ phong Giám mục: 4.2.1976.
Khẩu hiệu Giám mục là: VUA CÁC VUA, CHÚA CÁC CHÚA. Ngài được gọi làm phó Giám mục giáo phận Phú Cường. Nhưng vì bị bênh, ngài đã sớm nghỉ hưu từ năm 1979. Ngài sang Pháp chữa bệnh và qua đời tại Nice (Pháp) ngày 9.1.1995.
Đức cha Lu-y
HÀ KIM DANH
(Giám mục Chánh tòa: 1993 – 1995) sinh ngày: 2.6.1913, thụ phong linh mục: 12.3.1940. Thụ phong Giám mục: 10.10.1982. Khẩu hiệu Giám mục của ngài là KIÊN NHẪN THẮNG MỌI SỰ. Ngài được đặt làm Phó Giám mục Phú Cường. Sau khi Đức Cha Giuse Phạm Văn Thiên nghỉ hưu,
Ngài được đặt làm Giám mục Chánh tòa giáo phận: 10.5.1993. Ngài qua đời: 22.2.1995. Sau khi Đức Cha Lu-y Hà Kim Danh qua đời, giáo phận Phú Cường trống tòa gần 4 năm. Trong thời gian này, cha Micae Lê Văn Khâm làm Giám quản giáo phận Phú Cường.
Đức cha Phêrô
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG trần đình tứ
(Giám mục chánh toà từ 1999-2012) Sinh ngày: 2.3.1937. Ngài thụ phong linh mục: 29.4.1965. Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục giáo phận Phú Cường: 5.11.1998, thụ phong Giám mục do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, tại Vatican: 6.1.1999 cùng với tám Giám mục khác trên thế giới.
Ngài chọn khẩu hiệu cho đời Giám mục của mình là: YÊU RỒI LÀM. Ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II trìu mến gọi là “Sứ giả của niềm hy vọng” cho giáo phận Phú Cường. Ngài chính thức nhận giáo phận ngày 26.1.1999. Trong chức vụ Giám mục của mình, Đức Cha Phêrô Trần Đình Tứ đã từng bước làm cho giáo phận thăng tiến, khởi sắc với những canh tân đổi mới.
Ngài luôn mời gọi tất cả mọi thành phần dân Chúa trong giáo phận cùng cộng tác xây dựng giáo phận trong tâm tình yêu thương khiêm tốn: “Một mình Giám mục không thể làm được gì”.
Đức cha Giuse
NGUYỄN TẤN TƯỚC
Đức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước sinh ngày 22 tháng 9 năm 1958, tại giáo xứ Mỹ Hảo, giáo phận Phú Cường. Thụ phong linh mục ngày 4 tháng 4 năm 1991, tại Nhà thờ chính tòa Phú Cường, do Đức Giám mục Louis Hà Kim Danh.
Ngày 2 tháng 12 năm 1999, cha được cử đi du học tại Học viện Công giáo Paris. Cha trở về Việt Nam sau khi kết thúc khóa học với văn bằng Thạc sĩ Thần học hệ thống. Về nước ngày 11 tháng 7 năm 2006, linh mục Tước được bổ nhiệm phụ trách ơn gọi trong giáo phận.
Ngày 14 tháng 3 năm 2011, linh mục Giuse Nguyễn Tấn Tước, hiện đang là Giám đốc Trung tâm Mục vụ Giáo phận Phú Cường, đã được Giáo hoàng Bênêđictô XVI bổ nhiệm làm Giám mục phó Giáo phận Phú Cường. Khẩu hiệu Giám mục là “Ngài phải lớn lên” (Ga 3,30). Hình ảnh Chúa Kitô đặt trong trung tâm, như Đấng nối kết đất trời và liên kết với mọi người. Các hình người nhỏ là biểu tượng các tín hữu, trong đó có giám mục với mục đích dắt dìu tín hữu theo bước Chúa Kitô với hy vọng được lớn lên trong Chúa.
Ngày 30 tháng 6 năm 2012, Giám mục Nguyễn Tấn Tước kế vị chức vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Phú Cường, kế nhiệm Giám mục Phêrô Trần Đình Tứ xin từ chức vì lý do tuổi tác. Đức cha chính thức nhậm chức ngày 25 tháng 8 năm 2012.
II. ĐỊA LÝ, DÂN SỐ, KINH TẾ VÀ TÔN GIÁO
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
1. Vị trí địa lý.
Giáo phận Phú Cường có diện tích 10.885 km², thuộc vùng miền Đông Nam bộ, gồm các tỉnh: Tây Ninh; Bình Dương; hai huyện Bình Long, Lộc Ninh của tỉnh Bình Phước và huyện Củ Chi của thành Sài Gòn. Giáo phận Phú Cường có hình bát giác không đều: Đông giáp tỉnh Đồng Nai, Tây giáp tỉnh Long An, Nam giáp Sài Gòn; Bắc giáp tỉnh Bình Phước và quốc gia Campuchia.
Tỉnh Bình Dương và Bình Phước có vị trí tiếp giáp giữa đồng bằng và cao nguyên. Địa hình có khuynh hướng thấp dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam. Do đất đai phì nhiêu, thảm thực vật tự nhiên và cây trồng đa dạng. Vì thế, toàn lãnh thổ giáo phận Phú Cường có chỗ là rừng tự nhiên, có chỗ thích hợp cho việc trồng cây công nghiệp như : cao su, cà phê, tiêu…, có chỗ lại là ruộng lúa hoặc các loại cây ăn trái, cây lương thực, thực phẩm…
Tỉnh Tây Ninh nối cao nguyên Nam Trung bộ với đồng bằng sông Cửu Long, có ngọn núi Bà Đen đứng chơ vơ giữa vùng đồng bằng rộng lớn, có đến hai con sông lớn là sông Vàm Cỏ Đông và sông Sài Gòn chảy qua. Có núi có sông, tỉnh Tây Ninh mang dáng vấp vừa cao nguyên, vừa đồng bằng. Tỉnh giữ vị trí làm cầu nối giữa Sài Gòn và quốc gia Campuchia, tiếp giáp ba tỉnh Campuchia là: Công Pông Chàm, Prâyveng, Svay Riêng.
2. Dân số và người dân tộc thiểu số.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Dân số khoảng gần 2,5 triệu người. Riêng những người mới nhập cư và tạm cư hầu như khó thống kê chính xác. Vì thế, tình hình có phần phức tạp và bất ổn hơn.
Giáo phận Phú Cường, theo thống kê của tỉnh Bình Dương (cũ) và tỉnh Bình Phước (cũ) có các dân tộc thiểu số như:
- Stiêng: 82.083 người, chiếm tỉ lệ khoảng 48,7% đồng bào dân tộc. - Khmer: 43.456 người, chiếm tỷ lệ khoảng 9,6%. - Nùng: 23.917 người, chiếm tỷ lệ khoảng 9,6% - Tày: 17.978 người, chiếm tỷ lệ 8,6% Tỉnh Tây Ninh có dân tộc Chăm: 4.790 người; Khmer: 12.197 người và một số ít người Mường, Tày, Nùng, Thái, Xinh Mun, Phù Lá, Ba Na.
3. Kinh tế.
Hiện nay có nhiều công ty xí nghiệp của doanh nhân trong nước và ngoại quốc trên phần đất giáo phận Phú Cường, vì thế, anh chị em di dân từ nhiều tỉnh thành trong nước đến sinh sống, làm việc.
Công nghiệp:
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Tỉnh Bình Dương nằm trong khu vực “kinh tế trọng điểm” phía Nam, và nằm cạnh các trục giao thông của quốc gia và giao lưu quốc tế như sân bay, cảng biển, các quốc lộ. Vì thế, nhiều khu công nghiệp, nhiều nhà máy, xí nghiệp được hình thành như tại Củ Chi của Sài Gòn, tại thị xã Thủ Dầu Một, huyện Bến Cát, huyện Thuận An, huyện Dĩ An của tỉnh Bình Dương (nay được sáp nhập đổi thành phường, thuộc tỉnh Đồng Nai). Những vùng kể trên, cũng là nơi thu hút đông đảo anh chị em di dân từ khắp mọi miền đất nước tuôn về kiếm kế sinh nhai, làm công nhân trong các công ty, xí nghiệp.
Tiểu thủ công nghiệp:
Trong giáo phận Phú Cường có các nghề truyền thống đặc thù nổi tiếng như: sơn mài, gốm sứ, điêu khắc, chế biến gỗ, mây tre lá.... Các sản phẩm thủ công được xuất khẩu rất có giá trị.
Nông nghiệp:
Vùng đất giáo phận trải rộng trên các vùng nông thôn, vì thế, các loại cây trồng rất đa dạng phong phú như: bắp, mía, điều, tiêu, dừa, cà phê, lúa, hoa màu, rau cỏ các loại,… được bà con gieo trồng khắp nơi, mang lại nhiều hoa màu tươi tốt, trái quả ngọt lành, đem lại nguồn lợi kinh tế ổn định.
Lâm nghiệp:
Phát triển nhiều, tập trung vào việc trồng rừng, phủ xanh đất trống...
4. Các Tôn giáo.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
• Phật giáo: Phật giáo thuộc ba hệ phái : Nam Tông - Bắc Tông - Khất Sỹ với với nhiều chùa và tịnh xá ở nhiều nơi trên địa giới giáo phận Phú Cường. Ngoài còn có những hệ phái khác như : Lục hoà tân Việt Nam, Tịnh độ cư sĩ, Tịnh độ tông, Phật học Việt Nam, Thiên Thai giáo hoán tông, Thiên Thai Bà Rịa.
• Cao đài giáo: Nhiều hệ phái như: Phái Tây Ninh, Phái Tiên Thiên, Phái Ban Chỉnh (Bến Tre), Phái Minh Chân lý. Riêng Phái Tây Ninh tập trung và phát triển mạnh tại Tây Ninh. Cao Đài giáo có Toà thánh tại Tây Ninh
• Tin lành: Số tín hữu Tin lành hiện diện trên địa giới tôn giáo của giáo phận Phú Cường thuộc phái Tin lành Truyền giáo - Tin lành Trưởng lão - Tin lành Baptít ... sinh hoạt nơi các nhà thờ, điểm nhóm. Số tín hữu khá đông.
• Hồi giáo: Cũng có sự hiện diện của anh chị em Hồi giáo. Tuy còn ít, nhưng cũng đang phát triển.
Mừng kính Thánh bổn mạng
Phêrô Đoàn Công Quí (166 năm Tử đạo . 31/07/1859-31/07/2025)
Thánh lễ mừng kính Thánh Phêrô Đoàn Công Quí - Bổn Mạng Giáo Phận Phú Cường (31/07/2025)
III. THÁNH PHÊRÔ QUÝ, NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA PHÚ CƯỜNG
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Thánh Phêrô Đoàn Công Quý là linh mục đầu tiên của giáo xứ Búng, giáo phận Phú Cường. Phêrô Đoàn Công Quý là con út trong sáu người con của hai ông bà Antôn Đoàn Công Miên và Annê Nguyễn Thị Tường. Ngài sinh năm 1826 tại giáo xứ Búng, làng Hưng Định, tỉnh Bình Dương.
Cậu Phêrô Đoàn Công Quý đã vào chủng viện thánh Giuse ở Thị Nghè và được gởi sang Pinăng–Malaixia để học. Năm 31 tuổi, thầy Phêrô Quý thụ phong phó tế. Năm 32 tuổi, thầy được trao ban Thánh chức linh mục tại nhà thờ Bình Dương. Vì lý do bắt đạo, Cha Phêrô Quý cử hành thánh lễ mở tay tại một ngôi nhà tư ở Gò Cầy, bây giờ là lò chén Chùm Sao. Sau khi làm linh mục, Cha đã phục vụ nhiều nơi như Búng, Lái Thiêu, Gia Định, Biên Hòa, Cái Mơn và cuối cùng là họ Đầu Nước ở cù lao Giêng. Tại đây, cha Phêrô Đoàn Công Quý đã bị bắt.
Ngày 31. 7. 1859, cha Phêrô Quý cùng ông trùm Emmanuel Lê Văn Phụng thuộc họ Đầu Nước đi giữa hai hàng lính. Cha khuyên giáo dân đưa tiễn cha hãy sống đạo xứng đáng. Sau khi giải tội cho ông trùm Phụng, cha cũng quỳ xuống và ăn năn tội lần cuối cùng. Sau ba tiếng thanh la vang rền, lý hình vung gươm chém đầu cha. Sau bốn nhát gươm, đầu rơi xuống đất, nhưng linh hồn cha trở về cùng Chúa, Đấng mà cha đã hiến toàn thân suốt đời phục vụ. Năm đó cha được 33 tuổi.
Sau 50 năm điều tra, cha Phêrô Đoàn Công Quý được phong lên bậc chân phước ngày 2. 5. 1909. Và sau 79 năm điều tra tiếp tục, ngày 19. 6 1988 chân phước Phêrô Đoàn Công Quý được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tôn phong lên bậc hiển thánh.
IV. CƠ CẤU GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
1. Giáo hạt, giáo xứ, các thành phần dân Chúa.
Hiện nay giáo phận đã có 7 giáo hạt:
1.1. Hạt Bến Cát: 12 giáo xứ; 2 giáo họ; 4 giáo điểm; 22 linh mục; 15 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường Bến Cát, Chánh Phú Hoà, Hoà Lợi, Long Nguyên, Tây Nam, Thới Hoà và các xã Bàu Bàng, Dầu Tiếng, Long Hoà, Minh Hoà, Thanh An, Trừ Văn Thố thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
1.2. Hạt Bình Long: 28 giáo xứ; 1 giáo điểm; 37 linh mục; 36 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường An Lộc, Bình Long, Chơn Thành, Minh Hưng và các xã Lộc Hưng, Lộc Ninh, Lộc Quang, Lộc Tấn, Lộc Thành, Lộc Thạnh, Nha Bích, Minh Đức, Tân Hưng, Tân Khai, Tân Quan thuộc tỉnh Đồng Nai.
1.3. Hạt Củ Chi: 13 giáo xứ; 1 giáo điểm; 16 linh mục; 29 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường Trảng Bàng, An Tịnh, Gia Lộc, và các xã Phước Bình, Phước Chỉ thuộc tỉnh Tây Ninh; các xã An Nhơn Tây, Thái Mỹ, Nhuận Đức, Tân An Hội, Phú Hoà Đông, Bình Mỹ, Củ Chi thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
1.4. Hạt Lạc An: 12 giáo xứ; 1 giáo điểm; 13 linh mục; 5 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường Vĩnh Tân, Bình Cơ, Tân Uyên, Tân Hiệp, Tân Khánh và các xã Bắc Tân Uyên và Thường Tân thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
1.5. Hạt Phú Cường: 15 giáo xứ; 1 giáo họ; 1 giáo điểm; 35 linh mục; 52 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường An Phú, Bình Dương, Bình Hoà, Chánh Hiệp, Lái Thiêu, Phú An, Phú Lợi, Thủ Dầu Một, Thuận An, Thuận Giao thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
1.6. Hạt Phước Thành: 10 giáo xứ; 2 giáo điểm; 12 linh mục; 29 linh mục; 13 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các xã An Long, Phú Giáo, Phước Hoà, Phước Thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
1.7. Hạt Tây Ninh: 23 giáo xứ; 1 giáo họ; 4 giáo điểm; 26 cộng đoàn tu sỹ, thuộc các phường Tân Ninh, Bình Minh, Ninh Thạnh, Long Hoa, Hoà Thành, Thanh Điền, Gò Dầu, các xã Thạnh Đức, Phước Thạnh, Truông Mít, Lộc Ninh, Cầu Khởi, Dương Minh Châu, Tân Đông, Tân Châu, Tân Phú, Tân Hội, Tân Thành, Tân Hoà, Tân Lập, Tân Biên, Thạnh Bình, Trà Vong, Phước Vinh, Hoà Hội, Ninh Điền, Châu Thành, Hảo Đước, Long Chữ, Long Thuận, Bến Cầu thuộc tỉnh Tây Ninh.
Như thế, hiện nay giáo phận Phú Cường có 113 giáo xứ, 4 giáo họ và 14 giáo điểm.
1.8. Số linh mục: Đang phục vụ là 208 linh mục, trong đó có 167 linh mục giáo phận và 41 linh mục dòng; 13 thầy Phó tế. Số chủng sinh đang tu học là 57 thầy; 19 chủng sinh dự tu.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
1.9. Số tu sĩ: Thuộc dòng giáo hoàng : Nam 316 - Nữ : 181, số tu sỹ thuộc dòng giáo phận : Nam 154. Nữ 752, đang hiện diện trong các cộng đoàn nhiệt tâm phục vụ trong nhiều lãnh vực. Có ba dòng tu, nhà Mẹ đặt tại giáo phận Phú Cường : Dòng Thừa Sai Đức tin - Dòng Con Đức Mẹ Nam Vang Phú Cường - Dòng Mẹ Nhân Ái.
1.10. Tổng số giáo dân: Trong giáo phận hiện nay là 182.224 (tính đến tháng 31/12/2024). Để giúp Đức Giám mục điều hành giáo phận, còn có : Hội đồng Tư vấn, Hội đồng linh mục, Hôi đồng mục vụ giáo phận… Mỗi năm, Đức Giám mục đề ra đường hướng mục vụ chung. Chương trình này sẽ được các Hội đồng, Ban ngành có liên quan triển khai và lên chương trình cho toàn dân Chúa trong giáo phận. Đức Giám mục cũng trao gởi tâm tư qua những thư mục vụ, tâm tình chủ chăn để nhắn nhủ, thông tin, hướng dẫn sinh hoạt mục vụ của toàn giáo phận. Nhiều đoàn thể trong giáo phận đang tích cực sinh hoạt lôi kéo nhiều người tham gia như: Thiếu nhi, Giới trẻ, Gia trưởng, Hiền mẫu, Người cao tuổi, Legio Mariae, các dòng Ba Đaminh, Camêlô, Phan Sinh tại thế, Mến Thánh Giá tại thế, Gia Đình Cùng Theo Chúa, Khôi Bình…
2. Cơ sở và tổ chức của giáo phận.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
2.1. Toà Giám Mục – Nhà Chung
Hình thành năm 1966 - tiền thân của Nhà Chung giáo phận - Tiểu Chủng viện Thánh Giuse được Đức cha Giuse Phạm Văn Thiên xem như là trái tim của Giáo phận. Sau khoảng thời gian được sử dụng trong công tác xã hội, đến năm 1998, Tiểu Chủng viện Phú Cường được UBND tỉnh Bình Dương hoàn trả lại cho Giáo phận. Khi đón nhận lại cơ sở, mọi thành phần dân Chúa đã nỗ lực góp công sức để tu sửa.
Cũng kể từ thời gian này, Chủng viện được mang tên Nhà Chung. Chính nơi đây, mọi hoạt động của dân Chúa trong giáo phận ngày càng sinh động hơn. Từ linh mục, tu sĩ, ứng sinh, cho đến thành viên của ban Hội đồng Mục vụ giáo xứ, các ban ngành đoàn thể, các giới, các phong trào, v.v. đã về đây tĩnh tâm, thường huấn, hội họp, sinh hoạt, v.v. Tất cả góp phần tạo nên sức sống mới cho Giáo phận.
Từ năm 2006, Nhà Chung cũng trở thành nơi vun trồng và nuôi dưỡng những mầm non ơn gọi linh mục giáo phận, nơi huấn luyện những dự bị chủng sinh trước khi gửi họ đi học tại Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn. Năm 2015, Toà Giám mục giáo phận được chuyển về Nhà Chung. Từ nay, khi trở về nơi đây, mọi thành phần dân Chúa cùng có thể cảm nhận và sống tâm tình gia đình trong Giáo phận với Đức Giám mục, vị cha chung của Giáo phận. Để đáp ứng như cầu đào tạo ơn gọi linh mục ngày càng cao, nên năm 2014, Đức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước đã khởi công xây dựng Cơ sở Đào tạo Chủng sinh trên mảnh đất này. Sau ba năm xây dựng, ngày 08.7.2017, cơ sở này được khánh thành và chính thức đi vào sử dụng.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Tiểu chủng viện Thánh Giuse Phú Cường (1966-1975)
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
2.2. Nhà thờ Chánh Toà
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Về lịch sử, không ai biết rõ nguồn gốc họ Phú Cường, mà trước kia gọi là họ Thủ Dầu Một, nhưng tính đến ngày nay, họ Phú Cường đã có bốn ngôi nhà thờ: Ngôi thứ nhất (1864); ngôi thứ hai (1897); ngôi thứ ba (19412009). Sau gần 70 năm sử dụng, ngôi nhà thờ được xây dựng năm 1941, tức là ngôi nhà thờ thứ ba, đã quá chật hẹp và xuống cấp trầm trọng, nên vào ngày 13.6.2009, Đức cha Phêrô Trần Đình Tứ chính thức cho xây dựng ngôi nhà thờ mới. Sau 5 năm xây dựng, vào ngày 25.4.2014, Đức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước đã cung hiến nhà thờ mới này.
Nhà thờ Chánh Toà Phú Cường có vị trí giữa trung tâm thành phố Thủ Dầu Một, nằm trên một gò cao, như muốn gọi mời mọi người vươn lên, vượt ra khỏi những vướng bận của cuộc sống để đến với Thánh Tâm Chúa Giêsu, nguồn mạch yêu thương.
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Nhà thờ Chánh toà năm 19...
Nhà thờ Chánh toà năm 19...
2.3. Cơ sở từ thiện
Giáo phận Phú Cường còn có nhiều cơ sở từ thiện như: Trung tâm Khiếm thính Lái Thiêu, Thuận An, trại phong Bến Sắn, Trung tâm chăm sóc bệnh nhân AIDS Mai Hòa- Củ Chi; viện dưỡng lão thuộc giáo xứ Cao Xá- Tây Ninh; 2 nhà nuôi dưỡng người già neo đơn của hai giáo xứ Tân Thông và Lai Uyên; Hội Chữ thập đỏ nhà thờ Chánh Tòa; Nồi Súp tình thương giáo xứ Phú Cường; 2 Trung tâm giúp đỡ người dân tộc thiểu số; các điểm mẫu giáo – nhà trẻ, nhiều lớp học tình thương tại nhiều giáo xứ… Nhiều cơ sở bác ái đang được hình thành, những hoạt động từ thiện, bác ái được thực hiện từng ngày, hằng tuần, hằng tháng năm nơi các giáo xứ, cơ sở dòng tu trong giáo phận : Cơm cho người nghèo, nồi súp tình thương, Shop quần áo 0 đồng, nhà tình nghĩa, quà tết cho người nghèo, học bổng giúp các học sinh khó khăn đến trường...
Gian cung Thánh Nhà thờ Chánh toà xưa
Nhà xứ
“Hãy tích cực chia sẻ và khích lệ nhau bằng lời lẽ khiêm nhường, yêu thương để loan toả hương thơm Tin Mừng trên không gian mạng”. “Cảnh giác với các trang mạng giả danh và có tính huỷ hoại giá trị Tin Mừng nhằm trục lợi cá nhân hoặc gây chia rẽ tình hiệp thông trong các cộng đoàn Hội Thánh”. 9. Mở thêm các giáo điểm ở những nơi xa xăm có ít tín hữu.
V. HƯỚNG MỞ TƯƠNG LAI : LOAN BÁO TIN MỪNG
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
Kỷ yếu mừng 60 năm THÀNH LẬP GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG
📖 Trích từ tài liệu: lichsu.pdf